شبیهسازی عامل محور چیست؟
در جامعهشناسی، سؤالهایی از این قبیل رایج است: رابطه میان بازیگران فردی و اجتماعات جمعی چیست؟ چرا یک شخص باید عملی را به خاطر کالای جمعی بپذیرد؟ چگونه از مفت بری و گذران بیهوده وقت اجتماعی- موقعیتهایی که عاملها از کالای جمعی بدون همکاری بسیار زیاد سود میبرند- جلوگیری میشود؟ چه شکلی از شبکه اجتماعی برای انواع مختلف وظایف جمعی مناسبتر است؟
Gilbert and Troitzsch. 2006
میان دانشمندان اجتماعی، این سؤالها عموماً تحت عنوان پیدایش (emergence) رخداده است. پیدایش معطوف به نوع خاصی از ارتباط میان پدیدههای سطح سیستمی یا ویژگیها و ویژگیهای اجزاء سیستم است. روش سنتی فهم پدیدههای سیستمی پیچیده، ، برای تحلیل هر جزء و تعاملات بین آنها، سیستم را به اجزاء آن تجزیه میکرده است. در رویکرد تقلیلگرایی، فرض این است که در پایان این جریان، سیستم پیچیده کاملاً تبیین خواهد شد. در مقابل، پژوهشگران پیدایش در استدلال و بحث متحد هستند که رویکرد تقلیلگرایی برای یک دسته معینی از پدیدههای سیستم پیچیده عمل نمیکند. گونههای متفاوتی از این استدلال وجود دارد؛ برخی بحثها این است که تقلیل به دلایل معرفتشناختی ممکن نیست (حقیقتاً کاربرد تقلیل برای تبیین بسیار سخت است، اگرچه کل واقعاً بیشتر از مجموع اجزاء نباشد)، درحالیکه دیگران استدلال میکنند که این امر به دلایل هستیشناسی ممکن نیست (گاهی اوقات بیشتر و متفاوت از مجموع اجزاء است). پدیدههای معلول (برآیند) همچنین بهعنوان بدیع (جدید) – در هیچ جزئی دیده نشده است- و غیرقابلپیشبینی توصیفشده است، حتی اگر کسی پیشازاین تبیینی تمام و کامل را از اجزاء و تعاملات آنها انجام داده باشد.
در میان جامعه شناسان، این بحث عموماً بهعنوان مبحث فردگرایی – جمعگرایی شناختهشده است. فردگرایان روششناختی تقلیلگرایان هستند، همان کسانی که استدلال میکنند که همه پدیدههای اجتماعی میتوانند توسط تبیین کامل اشخاص شرکتکننده و تعاملات آنها بهطور کامل تفسیر شوند. در مقابل، جمعگرایان استدلال میکنند، که برخی پدیدههای اجتماعی نمیتوانند توسط تقلیل به تحلیل اشخاص و تعاملات آنها تبیین شوند. اخیراً چندین پژوهشگر ذکر کردهاند که شبیهسازیهای عامل محور یک وسیله مناسب برای اکتشاف این مطالب هستند.
در نیمه دهه 1990، تعداد کمی از جامعهشناسانی که علاقهمند به پتانسیل شبیهسازی اجتماعی به نشان دادن این سؤالات بودند شروع به پیوستن با دانشمندان کامپیوتری که علاقهمند به ابعاد نظری بیشتر این سؤالات بسیار عملی بودند، نمودند، و رشته شبیهسازی عامل محور چندگانه (MABS) متولد شد. از آن زمان، فنّاوری بهسرعت پیشرفت کرد، و اکنون چندین ابزار کامپیوتری نسبتاً آسان برای کاربرد وجود دارد، که به دانشمندان اجتماعی امکان میدهد شبیهسازیهای عاملی چندگانه از پدیدههای اجتماعی را گسترش دهند.
