همکاری در مجتمع های مسکونی(CIRC)
مدل CIRC بر اساس «بازی کالای جمعی» در مجتمع مسکونی ساخته شده است. کالای جمعی حاصل کنش همکارانه جمعی است و مالکان آن همه هستند. کالای جمعی انگیزه افراد برای پرداخت هزینه و همکاری است. ورود به همکاری همواره دارای هزینه می باشد و افراد همکاری کننده منافع حاصله را از هزینه ها بیشتر تلقی می کنند اما گاهی ممکن است برخی افراد، ضمن برخورداری از منافع کالای جمعی سهم خود را در تولید و نگهداشت آن نپردازند. چنانچه اکثریت افراد چنین کنند، کالای جمعی تولید نشده و زیان جمعی شکل می گیرد. در این مدل هر یک از ساکنین قادر به تصمیم گیری در مورد میزان مشارکت خود در کالای جمعی هستند. آنان نسبت به هزینه کالای جمعی برای همگان ، حتی برای کسانی که مشارکتی نداشته اند، آگاهی دارند.
هر یک از ساکنین سرمایه اولیه ای به میزان E1 دریافت میکنند ،سپس در مورد پرداخت یا عدم پرداخت سهم خویش در تولید کالایجمعی تصمیم میگرند. آنچه توسط ساکنین ارسال میشود در مضرب t (سود حاصله از کالای جمعی) ضرب شده و به همهی ساکنین چه همکاریکننده و چه متخلف ارسال میگردد. بر اساس تحقیق کیفی انجام شده در مجتمع مسکونی، در این مدل، ساکنان مجتمع مسکونی از لحاظ نوع مشارکت در کالاهای جمعی در سه دسته قرار می گیرند:
- همکاری کنندگان حداکثری: اقلیتی هستند که فارغ از هنجارهای حاکم بر مجتمع تلاش می کنند در کالاهای جمعی مشارکت کنند. این دسته آمادگی پرداخت هزینه های نسبتا زیادی برای شکل گیری کالاهای جمعی دارند و حتی ممکن است بار دیگران را نیز به دوش کشند.
- همکاری کنندگان حداقلی : این دسته همواره تلاش میکنند از قاعده پیروی کنند. چنانچه کالای جمعی شکل گرفته شده باشد در آن همکاری میکنند اما هزینه ای جهت تولید آن نمیپردازند، همچنین حاضر نیستند هزینه بیشتر از سهم خویش برای نگهداشت و یا تولید کالای جمعی بپردازند.
- مفتبران: افراد مذکور برای تولید یا نگهداشت کالای جمعی هیچ گونه تلاشی نکرده و از سود کالای جمعی استفاده می کنند.
بر اساس تحقیق کیفی صورت گرفته هر یک از ساکنین در هر دسته راهبردهای خاصی را اتخاذ میکنند که عبارتند از:
راهبردهای همکاری کنندگان حداکثری
- 1.همکاری: ساکنین همیشه همکاری می کنند، این راهبرد، ساده ترین راهبرد همکاری کننندگان حداکثری می باشد.
- 2.ایثار: همکاری کنندگان حداکثری برای جبران کمبود سرمایه در تولید کالای جمعی، مقداری بیشتر از همکاریکنندگان هزینه می کنند.
- 3.تنبیه: برخی همکاریکنندگان حداکثری از دارایی شخصی خود برای تنبیه مفت بران هزینه کنند.
راهبردهای مفت بران
- 1.عدم همکاری:در این راهبرد 80% عاملها همکاری نمیکنند.
- 2.دستبرد: مفت بران علاوه بر سهم بری از خیر جمعی بدون پرداخت سهم خود، به سهم سایر افراد نیز دستبرد میزنند و چیزی فراتر از سود کالای جمعی به آنان میرسد.
- 3.وندالیسم: کالای جمعی توسط مفت بران تخریب میشود و سود کالای جمعی به هیچ یک از گروه ها نمی رسد .
راهبرد همکاری کنندگان حداقلی
- 1.پیروی: این دسته در 80% مواقع همکاری میکنند.
یافته هایمدلسازی نشان میدهد در این مجتمع چنانچه هنجارها و قواعد روشنی وجود داشته باشد، اکثریت از آن تبعیت می کنند اما این شرایط بسیار ناپایدار است و در صورت وجود اقلیت مفت بران، بهسادگی کالای جمعی مزبور میتواند نابود شود ، همچنین حضور همکاریکنندگان حداکثری نیز نتیجه ای جز نابودی دارایی خود آنها نخواهد داشت.
